Nant Gwrtheyrn

Canolfan Iaith a Threftadaeth Cymru

Hanes y Nant

Mae Canolfan Iaith a Threftadaeth Cymru Nant Gwrtheyrn, neu’r ‘Nant’ fel y’i gelwir ar lafar gwlad, wedi’i lleoli mewn hen bentref chwarelyddol ar arfordir gogleddol Penrhyn Llŷn, Gogledd Cymru.

Mae’r Ganolfan yn arbenigo mewn dysgu Cymraeg i Oedolion (fel ail iaith) drwy gyfrwng cyrsiau preswyl dwys sydd ar gael ar hyd y flwyddyn.

Mae'r Nant hefyd yn cynnig llety a lluniaeth ar gyfer grwpiau a lleoliad ar gyfer cynadleddau a phriodasau a gellir llogi ein bythynnod hunan ddarpar ar gyfer gwyliau.

Gall ymwelwyr â’r ardal ddod draw i Ganolfan Dreftadaeth y Nant i fwynhau yr arddangosfeydd am yr iaith Gymraeg a’r diwylliant Cymreig, hanes y pentref a bywyd gwyllt unigryw y dyffryn diarffordd hwn a’i draeth. Yn y pentref hefyd mae tŷ wedi’i ddodrefnu i dywys ymwelwyr yn ôl i oes y chwareli.

Pentref anghyfannedd oedd Nant Gwrtheyrn yn y 1970au yn dilyn cau y chwareli. Roedd y tai, y swyddfeydd, y capel a’r siopau, a godwyd pan oedd y chwareli yn eu hanterth rhwng 1860 a 1920, a dros 2,000 o ddynion yn cloddio’r ithfaen, yn wag ac wedi mynd â’u pennau iddynt.

Cafodd Ymddiriedolaeth Nant Gwrtheyrn, elusen gofrestredig, ei ffurfio trwy ddycnwch y Meddyg Carl Clowes, meddyg teulu lleol, ac eraill, ac fe lwyddon nhw yn y pen draw i brynu’r pentref a mynd ati i adnewyddu’r hen adeiladau a datblygu canolfan ar gyfer dysgu Cymraeg i oedolion. Fe ddaeth y dyffryn tawel hefyd i ddenu grwpiau eraill i fwynhau ei naws unigryw.

Rhwng 2007 a 2010 cafodd y pentref rhestredig ei adnewyddu i greu canolfan breswyl unigryw, ac atyniad ar gyfer ymwelwyr dyddiol, drwy gymorth grant o £5m a ddaeth yn bennaf oddi wrth y Comisiwn Ewropeaidd, Llywodraeth Cynulliad Cymru a Chronfa Dreftadaeth y Loteri. Bellach cynhelir nifer o wahanol weithgareddau, fel priodasau a chynadleddau yma yn ogystal â’r rhaglen o gyrsiau Cymraeg i oedolion drwy gydol y flwyddyn.

Mae Nant Gwrtheyrn yn elusen ac yn gwmni cyfyngedig drwy warant sy’n dal i gael ei reoli gan Ymddiriedolaeth Nant Gwrtheyrn.

Oriau Agor y Nant

10:00 - 16:30 Dydd Llun i Ddydd Sul

Caffi

Toiledau

Maes Parcio

Mynediad am ddim